13  | Izindaba

Friday, 28 August 2026

Kulobe: uZandile Tembe

Ezezimoto

 I-KZN ethubeni  lokuveza iqhaza engalibamba ukuthuthukisa  umkhakha wezokuthutha

Ngo-2024, izimoto nezingxenye ezithunyelwa kwamanye amazwe zenza inzuzo
ewu-R268.8 billion...

Image

KUZOBA yithuba lokuziqhakambisa nelokuqhamuka nezisombululo kwezokuthutha KwaZulu-Natal, engqungqutheleni enkulukazi yomhlaba i-SA Auto Week.

I-SA Auto Week izoza okokuqala kule minyaka emihlanu edlule KwaZulu-Natal, kusukela ngomhla ka-13 kuya ku-16 ku-Okthoba. Okulindeleke kakhulu yizingxoxo ezizoza nezisombululo zenqubekelaphambili kwezemboni nokukhiqizwa kwezimoto.

Image

Ezihambelini zamazwe nezakuleli ezibalelwa ngaphezulu kuka-5000 ezilindeleke kule ngqungquthela, kubhekwe kakhulu ukuba iKZN ikhombise iqhaza layo ekuthuthukiseni imboni yezimoto nezokuthutha, ukutshalwa kwemali, wukuhwebelana nekusasa lobuchwepheshe kule mboni.

Umkhakha wezokuthutha ufaka ingxenye ewu-5.2% kwi-GDP yeNingizimu Afrika, ulekelele ngenani elibalelwa ku-115,000 wemisebenzi kumkhakha wezokukhiqiza (manufacturing) nemisebenzi ewu-500,000 eyingxenye enkulu yezinhlaka ezahlukene zemboni.

Ngo-2024, izimoto nezingxenye ezithunyelwa kwamanye amazwe zenza inzuzo ewu-R268.8 billion.

Image

Lokhu kuveza ukuthi imboni yezokuthutha nezezimoto kayigxilile kuphela ekukhiqizeni nokudayisa izimoto, kodwa inomthelela omkhulu ekusimameni komnotho, ukuthuthukiswa kwamakhono nokuhwebelana kwamazwe.

Kusho lukhulu ukusingathwa kwe-SA Auto Week yiKwaZulu-Natal ngokubambisana neKZN Investment Conference, njengoba kuvula amathuba okuxhumana. Kuzovulela imboni ekhiqiza izimoto kulesi sifundazwe ithuba lokuxhumana eduze nezinkampani zamazwe, iveze ikhono namandla ayo embonini, yizisombululo enazo kwezemigwaqo nokuthuthwa kwempahla, yisimo semigwaqo namathuba okutshalwa kwemali.

Akuthusi-ke ukubona iKZN neTheku limatasa lilungisa imigwaqo, njengoba kungekho lapho ohamba khona ongatholi kulungiswa isimo somgwaqo.

Okuseqhulwini nokubhekeke kakhulu, amathuba azovela kosomabhizinisi bendawo nabasafufusa (SMME’s), yintsha nabesifazane ababheke amathuba emkhakheni wezokuthutha.

Image

Okunye okuzogxilwa kukhona kakhulu nokuwundabamlonyeni, wukungenisa kwezimoto ezihamba ngamandla okungewona kaphethiloli (New Energy Vehicles).

Izimoto ezisebenzisa amandla kagesi namandla amasha zidinga ubuchwepheshe obusha nezindlela zokukhiqiza ezithe thuthu, i-software nobungoti bama-battery, izizinda namagalaji okushaja izimoto, namakhono amasha.

Iqiniso lithi iNingizimu Afrika isabhekene nenkulu ingqinamba ehambisana namathuba amasha kulezi zikhathi zokuguquguquka kwezokuthutha nemboni jikelele.


Lengqungquthela ibeka iKwaZulu Natal ethubeni lokuhlomula ngokuveza iqhaza engalibamba kwezobuchwepheshe, amakhono namabhizinisi angaxhasa imisebenzi nemikhiqizo ephuma kulesiFundazwe ngqo.