09 | Izindaba

Friday, 30 January 2026

Enze okungajwayelekile amabutho ekhuculula emphakathini

Athi akholwa wukuthi ubugebengu nokuhlukunyezwa kwabesifazane kungehla uma izinsizwa zibunjwa zisencane
Image

AMALUNGU eqembu uMhlaba Uhlangene Amabutho, ematasa nomsebenzi wokuhlanza enye yezindawo zomphakathi.

Thandi Zondi

AFINGQE imikhono, akhuculula izindawo ezahlukene zomphakathi, amabutho, ngenhloso yokutshengisa ubumbano nokubaluleka kokufukula umphakathi.

Izinsizwa ezingaphansi kweqembu ezilizibiza ngoMhlaba Uhlangene Amabutho, linomkhankaso wokuhlanza imitholampilo, iziteshi zamaphoyisa, izinkantolo nezikole - eziwuqale kulo nyaka.

UMnu Ntokozo Ndlovu (40) waseTholeni, eMbumbulu, uthi bayizinsizwa eziwu- 400, ezisina ijadu, ezihlale phansi zabhunga ukuthi zingasifaka kanjani isandla emphakathini.

"Kunenkolelo yokuthi uma uyibhinca, okwaziyo wukushaya ingoma, wukubhinca nokudla inyama esibayeni kuphela, kanti akunjalo.

"Sinalo mkhankaso ngenhloso yokutshengisa iqhaza okumele libanjwe yizinsizwa emphakathini, nokufundisa ukuthi buyini ubunsizwa," esho.

Kuba ngabadidiyeli abakhethayo ukuthi iyiphi indawo abazoyoyikhuculula, besebenzisa amathuluzi nemishini yabo yokugunda utshani.

UNdlovu uthi banesifiso sokusabalala nakwezinye izindawo, njengoba naseqenjini labo bevela ezindaweni ezahlukene; okubalwa kuzo uMgungundlovu, Amanzimtoti naseMpangeni.

"Kalukho uxhaso esilutholayo, konke kuvela emaphaketheni ethu ngenxa yokuthanda umphakathi. Sifuna ukukuqhakambisa ukuthi ubunsizwa kabugcini engomeni, singakwazi ukuthi sibe nesikwenzayo emphakathini, sishintshe nendlela abantu abacabanga ngayo," esho.

Image

Uthi kabagcini ngokukhuculula, kepha ikhona neminye imikhankaso abanayo, okubalwa ukuvakashela izikole, bechushisa abafundi ngemisebenzi abangayifundela.

"Ebuthweni sivela emikhakheni eyahlukene. Kukhona abameli, odokotela, onjiniyela, amasosha neminye imikhakha.

"Umsebenzi wethu njengezinsizwa, wukuthi abafana abasakhula, bawazi umsebenzi wobunsizwa ukuthi uyini. Ngisho noma ngabe bakhetha ezinye izindlela uma bekhula, kepha siyobe sizamile ukubaqoqa," esho.

Uthi beyibutho, bakholwa wukuthi ubugebengu nesihlava sokuhlukunyezwa kwabesifazane kungehla uma izinsizwa zibunjwa zisencane.

"Nangokwesintu siyabacathulisa ukuthi kuhlatshwa kanjani uma kunomsebenzi, ukubaluleka kokwazi umlando nezibongo zabo nezamakhosi, nokunye okuningi okuthinta ukuziqhenya ngesintu," kuphetha yena.

Uthi bayamenywa emicimbini eyahlukene bayoshaya ingoma, kanti nasemikhosini yaseNdlunkulu kaZulu bayaba khona, kepha basuke bengabheke nkokhelo.