09 | Izindaba

Friday, 16 January 2026

Image

YINGXENYE yabafundi abebewela ngezinyawo emanzini, enyakatho yeKwaZulu-Natal.

Kuvalwe izikole ngenxa kazamcolo KwaMhlabuyalingana

Kunovalo lokumuka nokulimala kwezingane njengoba bekunezikhukhula

Phumlani Gama

BALUQALE kabi usuku, bewela emanzini abafundi baseSibonisweni Primary School, ePhelandaba, eManguzi, KwaMhlabuyalingana.

Ingxenye yabafundi abahlala kule ndawo, iyaye ihanjiswe yizimoto zomalume ezikoleni.

Nokho ngoLwesithathu obekuwusuku lokuvulwa kwezikole eNingizimu-Afrika, abafundi bakule ndawo bazithole bephoqeleka ukuhamba emanzini ngenxa yemvula osekuphele amasonto amathathu ilokhu inile.

Ikhansela lendawo uMnu Bongani Eric Biyela, lithe ngokubambisana nezinye iziphathimandla, emuva kokuba bebone abafundi behamba emanzini - bathathe isinqumo sokubabela ezikoleni ngenhloso yokucela othisha nabazali ukuba bazigodle izingane zabo, zingayi ezikoleni kuze kube kunqamuka izimvula.

Impilo yezingane ibekeka engozini

Uthe okuqaphelekayo wukuthi kunabafundi abebekujabulela ukuhamba emanzini, kanti kuyingozi ngoba amanzi kawamile, ayahamba.

"Izingane ziyajabula, thina sibona ingozi. Sibacelile abazali ukuba bazigodle izingane kuze kube wukuthi kunqamuka izimvula. Sekuphele amaviki amathathu lilokhu liyidlivile.

"Sibacelile nothisha bezikole ukuba bazijikise izingane ngoba izulu liyana.
Buningi ubungozi obungenzeka ngoba amanzi kawamile, ayahamba.

"Kwenye yezindawo okuwela kuyona laba bafundi, kuwumhosha. Kungenzeka kube namabhodlela angalimaza izingane.

"Kungenzeka kube nezinyoka nezilwane nje, ezingaluma izingane kudaleke izilonda ezingapholi. Uma umuntu elunywe yisilwane, kuyaye kudingeke ukuba athole umjovo wodokotela.

"Okubi-ke wukuthi udokotela usuke ezobona ngani ukuthi kudingeka muphi umjovo uma isilwane sasemanzini engazi ukuthi yisona siphi.

"Sikhuthaza nomphakathi ukuba uhlale ngokuqaphela ngaso sonke isikhathi, ngoba muningi kakhulu umonakalo ongadaleka uma kungenzeka kube nomuntu othola ukulimala ngenxa yazo izimvula," kuphetha uBiyela.